İş modeli
İş modeli: kim ne getirir, düğme neyi yapar, sınır nerede?
Bu sayfa GeoSKU'nun nasıl iş gördüğünü ve kime ne getirebileceğini bir arada gösterir: satıcıya, alıcıya ve sağlayıcıya; konuyu inceleyen kamu kurumlarına, STK'lara ve otoritelere; altyapıyı kuracak ekibe. Anlatım, burada tarif edilen mekanizmaların bugün çalıştığını varsayar; bu bir varsayımdır, canlı işlem değildir ve ölçülmüş bir sonuç da değildir. Örnek akıştaki kişi, şirket ve miktarlar (Satıcı X, Alıcı Y, Sağlayıcı Z) uydurmadır; adı geçen mevcut araçlarla ilgili bilgiler ise o araçların kendi belgelerinden, kaynağıyla birlikte aktarılır. Köşeli parantez içindeki notlar, henüz karara bağlanmamış ya da gerçek bilgiyle tamamlanacak yerleri gösterir.
İş modeli kısaca
GeoSKU, satıcının stokunu ve alıcının ihtiyacını ürün kodunda buluşturan, hizmet gereken işi de sağlayıcının tanımladığı hizmet kapsamıyla eşleştiren bir ticaret altyapısıdır. Satıcı stokunu elindeki kayıtla getirir ve kimin göreceğini kendisi seçer. Alıcı ihtiyacını liste, dosya ya da tek bir ürün koduyla getirir ve kendisine izin verilen bütün stok noktalarını görür. Alıcının ilgisi, teklif ya da sipariş beklemeden ilgili satıcıya erken ilgi olarak ulaşır. Alım, satış ve hizmet kabulü, her tarafın kendi düğmesiyle ya da önceden yetki verdiği geçerli kuralıyla yürür. Taşıma, kontrol ya da dış ticaret işi gerekiyorsa iş, onu kabul eden sağlayıcıya gider.
GeoSKU ticaretin tarafı olmaz
GeoSKU malın alıcısı, satıcısı ya da taşıyıcısı değildir; hizmeti yürüten sağlayıcı, güvence veren ya da ödemede finansal karşı taraf olarak da işlemde yer almaz. Alım, satış ve hizmet sorumluluğu onu üstlenen taraftadır. GeoSKU'nun işi, ticaretteki sürtünmeyi tarafların masasından alıp altyapıya taşımaktır: dosyayı okumak, ihtiyacı izinli stokla buluşturmak, işi gereken bilgiyle karar sahibine getirmek, sonuçları aynı işe bağlayıp izlemek ve bir adım aksadığında soruyu yalnız o adımın sahibine yöneltmek.
Ücret neyin karşılığıdır?
Satış işleminden komisyon alınmaz; işlemin büyüklüğü bunu değiştirmez. GeoSKU'nun ücreti, üyelik ve kullanım gibi altyapı işletiminin karşılığıdır: küçük ya da büyük, her yerde herkese aynı ücret esasları uygulanır; esaslar açık ve öngörülebilirdir. Malın fiyatını satıcı, hizmetin fiyatını sağlayıcı kendisi belirler; GeoSKU'nun ücreti, sağlayıcının hizmet bedeli ve vergi ya da banka masrafları ayrı ayrı gösterilir. Görünür olmak için reklam, katalog ya da tanıtım hazırlamak gerekmez; sonuçlarda öne çıkmak ya da sponsorlu bir seçki satılmaz. Paketlerin tasarımı Paketler sayfasında anlatılır. [Ücretin tutarı, para birimi, ölçüm birimi ve vergisi burada kesinleştirilecek.]
Bir bakışta iş haritası
Oklar neyin nereye geçtiğini gösterir: taraflar kendi bilgisini getirir; GeoSKU'dan tarafın düğmesine ya da geçerli kuralına yalnız izinli görünüm gider; oradan kayda yalnız yetkili eylem ya da işi yapan tarafın bildirimi geçer. Şema bir ekran sırası değildir; her iş bütün kutulardan geçmez, sağlayıcı yalnız hizmet gereken işte yer alır.
Şemanın metin hâli
- Satıcı: stok ve satış koşulu
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- izinli görünüm: Tarafın düğmesi ya da geçerli kuralı
- Alıcı: ihtiyaç
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- Sağlayıcı: hizmet kapsamı
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- Tarafın düğmesi ya da geçerli kuralı
- yetkili eylem: Ayrı kayıtlar: satış · stok etkisi · hizmet kabulü · teslim bildirimi
- Ayrı kayıtlar: satış · stok etkisi · hizmet kabulü · teslim bildirimi
- Satıcı: stok ve satış koşulu
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- izinli görünüm: Tarafın düğmesi ya da geçerli kuralı
- Alıcı: ihtiyaç
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- Sağlayıcı: hizmet kapsamı
- GeoSKU: okur, izni uygular, buluşturur
- Tarafın düğmesi ya da geçerli kuralı
- yetkili eylem: Ayrı kayıtlar: satış · stok etkisi · hizmet kabulü · teslim bildirimi
- Ayrı kayıtlar: satış · stok etkisi · hizmet kabulü · teslim bildirimi
Örnek akış — bir liste satırının haritadaki yolu
Kişiler, şirketler ve miktarlar uydurmadır; fiyat, ödeme ve süreler bu örneğe dahil değildir.
- Satıcı X depo listesini kendi stok yazılımından aldığı dosyayla getirir. Okunan kaydı ONAY ile değerlendirir ve bu ürünün stokunu Açık (PUBLIC) paylaşır.
- Alıcı Y 120 satırlık bakım listesini yükler. STOK, listedeki bir ürün için Alıcı Y'ye açık stok noktalarını getirir; Satıcı X'inki de aralarındadır. Aynı ürün Satıcı X'in panelinde erken ilgi olarak görünür; bunun için teklif istenmesi ya da fiyat girilmiş olması gerekmez.
- Alıcı Y bu satır için TEKLİF ile teklif ister. Talep, Satıcı X'in önceden tanımladığı koşula uyar; Satıcı X'in kuralı iskontolu koşulu GÖSTER ile Alıcı Y'ye açar, fiyat yeniden yazılmaz.
- Alıcı Y 24 adet için TOPLAT ile niyetini iletir. Satıcı X satışı kendi kararıyla RELEASE ile yapar; satış kayda geçer, stok etkisi aynı kayda bağlı ayrı bir sonuç olarak görünür.
- Taşıma işi Sağlayıcı Z'nin kabul kuralına uyar ve onun adına kabul edilir; Sağlayıcı Z yalnız bu işin bilgisini görür. Yükü alır ve teslimi dayanağıyla bildirir. Bu bildirim, Alıcı Y'nin malı kabul ettiği anlamına gelmez.
Sık sorulanlar
GeoSKU iş modelinde satılan malın tutarından pay alınır mı?
Hayır. Satış işleminden komisyon alınmaz; işlemin büyüklüğü bunu değiştirmez. GeoSKU'nun ücreti altyapının işletilmesinin karşılığıdır ve herkese aynı, açık, öngörülebilir esaslarla uygulanır. Sağlayıcının hizmet bedeli ile vergi ya da banka masrafları ayrı gösterilir.
Kim ne getirir, ne görür, ne kazanabilir?
Fayda sütunu ölçülmüş bir sonuç değil, mekanizmalar çalıştığında tasarımın hedeflediği olası kazançtır; her satır faydanın nerede bittiğini de söyler. Herkes yalnız bilginin sahibinin izin verdiği kadarını görür; girilmemiş bir değer sıfır diye gösterilmez. Aynı şirket bir işte satıcı, başka bir işte alıcı ya da sağlayıcı olarak yer alabilir; her işte rolü ve izni ayrı tutulur.
Ticaretin üç tarafı
| Kim | Getirdiği | Gördüğü | Kendi işi ve kararı | Olası fayda ve sınırı |
|---|---|---|---|---|
| Satıcı | Stokunu ve satış koşullarını, Excel dosyası, stok yazılımı ya da depo listesi gibi elindeki biçimiyle. Görünür olmak için katalog, fotoğraf ya da reklam hazırlamaz. | Yalnız kendisinin gördüğü panelde, gizli tuttukları dahil bütün kayıtlarını. Ürün kodlarına gelen erken ilgiyi, teklif taleplerini ve satın alma niyetlerini. Kendi satışlarının stok etkisini. | Okunan kaydı ONAY ile değerlendirir, stokunu kimin göreceğini seçer, fiyatını ya da iskontolu koşulunu GÖSTER ile açar, satışı RELEASE ile yapar. Bunları kendisi yapar ya da kendi kuralına bağlar. | Tanıtım hazırlamadan ilgili alıcıya görünmek, fiyatı her talepte yeniden yazmamak, ilgiyi tekliften önce ve stok yokken de görmek. Sınır: görünür olmak satış ya da teslim sözü değildir; alıcının ilgisi onun bütün listesini satıcıya açmaz. |
| Alıcı | İhtiyacını: 100'den fazla satırlık bir liste, bir dosya, bir fotoğraf ya da tek bir ürün kodu. Şablona çevirmez. | Kendisine izin verilen bütün stok noktalarını; stok sahibi, yer, miktar, birim ve bilginin zamanıyla. Kendisine açılan fiyat ve koşulu. Katıldığı ortak lotta kendi payını. | STOK ile karşılıklarla çalışır, TEKLİF ile teklif ister, TOPLAT ile satın alma niyetini iletir. Tekrar eden alımda TOPLAT kuralını bir kez tanımlayabilir. | Satıcıları tek tek aramadan ve listeyi her biri için yeniden yazmadan izinli karşılıkların tamamına ulaşmak; tek başına karşılayamadığı üretim partisine ortak lotla katılmak. Sınır: gösterilebilir sonuç çıkmaması dünyada stok olmadığı anlamına gelmez; teklif talebi sipariş değildir. |
| Sağlayıcı | Hizmet verdiği yerleri, hizmet türlerini (taşıma, kontrol, dış ticaret) ve çalışma koşullarını. | Kendisine gelen somut işi, o işin gerektirdiği bilgiyle: ürün, miktar, alım ve teslim noktası gibi. | Hangi işi kabul edeceğine kendisi karar verir ya da bunu kabul kuralına bağlar. İşi yapar, sonucu dayanağıyla bildirir. | Aynı işi telefonla ya da e-postayla yeniden tarif ettirmeden almak; kurala uyan işi her seferinde yeniden karar vermeden üstlenmek. Sınır: kapasitesinin görünmesi bir işi kabul ettiği anlamına gelmez; bir iş, alıcının bütün listesini ya da satıcının öteki stoklarını ona açmaz. [Aynı ücret esaslarının sağlayıcı hesaplarına nasıl uygulanacağı burada kesinleştirilecek.] |
Ticarete dışarıdan bakanlar
| Kim | Getirdiği | Bu sayfadan anlayabileceği | Kendi işi | Olası fayda ve sınırı |
|---|---|---|---|---|
| Kamu kurumları, STK'lar ve otoriteler | Bu sayfada GeoSKU'ya veri ya da işlem getirmezler; modele kendi görev alanlarının sorularıyla bakarlar. | Kimin neyi gördüğünü ve neyin gizli kaldığını; her adımın kararını kimin verdiğini; satış, stok etkisi, hizmet kabulü, depodan çıkış, bildirilen teslim ve alıcının kabulünün ayrı kayıtlar olduğunu; GeoSKU'nun ticaretin tarafı olmadığını. | Görev ve yetkileri GeoSKU'dan doğmaz. Bu sayfa onlara bir rol, veri erişimi, raporlama ya da denetim hizmeti tanımlamaz. | Bir ticaret altyapısının izin, karar ve kayıt ayrımlarını somut adımlarla inceleyebilmek. |
| Altyapıyı kuracak ekip | Ürün, mühendislik, operasyon ve hukuk emeğini; teknoloji ve mimari seçimlerini. | Her düğmenin arkasındaki işi, hangi kararın kime ait olduğunu, ayrı tutulacak kayıt ve sayıları ve köşeli notlarla işaretli açık tasarım konularını. | Bu kolaylığı yalnız ekranda göstermek değil, arka planda doğru, izlenebilir ve sürdürülebilir biçimde kurmak; seçenekleri kullanıcı emeği, doğruluk ve işletim yüküyle birlikte önermek. | Neyin ürün davranışı, neyin henüz karar beklediğini tek sayfada görmek. Sınır: sayfa teknoloji, veritabanı ya da ekran tasarımı seçmez; anlatım bir varsayımdır, kurulmuş bir sistemin kaydı değildir. |
Gizli stok, yetkisi olmayan herkese gizli kalır
Herkesin gördüğü sayı yalnız ona açık kayıtlardan oluşur. Gizli (PRIVATE) tutulan bir stoku yetkisi olmayan kişi bulamaz: arama sonuçlarında, adet ve toplamlarda, dışa aktarılan listelerde, izleme listelerinde ve yapay zekâ yanıtlarında görünmez; başka hiçbir yan izden çıkarılamaz. Stok sahibi kendi gizli kaydını yalnız kendi panelinde görür. Gösterilebilir bir sonuç çıkmaması, dünyada o stokun olmadığı anlamına gelmez.
Sık sorulanlar
GeoSKU iş modeli sayfasında anlatılan faydalar ölçülmüş sonuçlar mı?
Hayır. GeoSKU iş modeli sayfasındaki faydalar, anlatılan mekanizmaların çalıştığı varsayımıyla tasarımın hedeflediği olası kazançlardır. Bir müşteri sonucunu, ölçülmüş bir tasarrufu ya da gerçekleşmiş bir işlemi göstermez.
Satmak, almak, teslim etmek: bugünkü adım hangi düğmeye iniyor?
Her satır aynı işi iki yerde gösterir: mevcut bir aracın kendi belgesinde nasıl yürüdüğünü ve GeoSKU'da hangi düğmeye ya da geçerli kurala indiğini. Karşılaştırmalar bu araçların neyi yapamadığını değil, yalnız belgelerinde anlatılan adımı gösterir; tek bir belge bütün piyasayı temsil etmez. Kaynakların adı, tarihi ve kapsamı her karşılaştırma tablosunun altında yazar. Hiçbir satırın süresi ölçülmedi; zaman ve emek son tabloda ayrı ayrı ele alınır.
Satmak
| Satıcının işi | Mevcut bir aracın belgesinde | GeoSKU'da düğme ya da kural | Kimin eylemi | Yapmadığı |
|---|---|---|---|---|
| Stok kaydını kullandığı sistemden alıp getirmek | Shopify'da envanter CSV dosyası dışa aktarılırken konum ve ürün çeşidi kapsamı seçilir; geliştirici belgesi, bir envanter kaleminin konum bazında eldeki miktarını okuyan bir sorgu tarif eder. | Satıcı bu çıktıyı olduğu gibi getirir, GeoSKU okur. Satıcı sonucu ONAY ile değerlendirir ve kimin göreceğini panelinde seçer. | Satıcı: ONAY ve paylaşım seçimi. Okuma GeoSKU'nun işidir. | Dosyayı yeni bir şablona çevirtmez. ONAY satış yapmaz, stoku kendiliğinden kimseye açmaz. |
| Tekliften önceki ilgiyi görmek | Automa.Net'in AutomaINSIGHTS kılavuzu arama terimleri ve görüntülenen bileşenler için ölçüler tarif eder; kılavuza göre stoklu sonuç vermemiş en çok aranan terimler ayrı bir raporda gösterilir. | Düğme gerekmez: alıcının listesini yüklemesi ya da ürünü görüntülemesi, ilgili satıcının panelinde ürün kodu düzeyinde erken ilgi olarak görünür. | Alıcının kendi işi ilgiyi doğurur; sonraki adımı satıcı seçer: GÖSTER ya da tedarik planı. | Fiyat, pozitif stok, TEKLİF ya da TOPLAT beklemez. Sipariş miktarı değildir; alıcının bütün listesini açmaz. |
| Satışı yapmak ve stoka yansıtmak | Shopify'ın geliştirici belgelerinde sipariş oluşturan işlem sipariş kaydını, stok miktarını değiştiren işlem ayrı bir envanter düzeltme grubunu kendi cevabında döndürür. | RELEASE: satış kaydı ve stok etkisi aynı satışa bağlı, iki ayrı sonuç olarak görünür. Cevap kaybolursa sonucu GeoSKU arar. | Satıcı: kendi kararıyla ya da ayrıca verdiği satış yetkisiyle. | Depodan çıkış ya da teslim değildir. Düğmeye ikinci kez basmak yeni satış açmaz. |
Kaynak: Shopify Yardım Merkezi, “Exporting and importing inventory with a CSV file”; Shopify Developers, “inventoryItem – GraphQL Admin”, “orderCreate — GraphQL Admin” ve “inventorySetQuantities — GraphQL Admin”, 2026-10 sürümü; Automa.Net Yardım Merkezi, “AutomaINSIGHTS: Uncover Market Trends!” kılavuzu, kesin yayın tarihi belirtilmemiş; hepsine erişim 13.10.2026. Her kaynak yalnız kendi aracına özgüdür; o aracın bütün yeteneklerini ya da piyasanın genelini anlatmaz.
Almak
| Alıcının işi | Mevcut bir aracın belgesinde | GeoSKU'da düğme ya da kural | Kimin eylemi | Yapmadığı |
|---|---|---|---|---|
| Bilinen parçalardan liste kurup teklif istemek | DigiKey'in My Lists aracı parçaları dosyadan ya da toplu eklemeyi, miktarlarıyla tutmayı, listeyi hatalara karşı gözden geçirmeyi ve teklif oluşturmayı tarif eder. | Liste elindeki biçimiyle gelir. STOK izin verilen stok karşılıklarını getirir; TEKLİF aynı satırlar için satıcılardan teklif ister. | Alıcı. Okuma ve eşleştirme GeoSKU'nun işidir; karar değiştiren bir eksik varsa yalnız o satır sorulur. | Teklif talebi sipariş değildir, stok ayırmaz. Üretici yazılmamışsa koddan tahmin edilmez. |
| Satıcının cevabını talebe bağlamak | Automa.Net'in Request Board şartlarında teklif, alıcının yayınladığı talebe referans verir. | Cevap aynı talebe bağlanır. Satıcı fiyatını GÖSTER ile açar; talep onun önceden tanımladığı koşula uyuyorsa bunu kuralı, fiyat yeniden hazırlanmadan yapar. | Alıcı talebi açar; satıcı cevabı kendisi ya da kuralıyla verir. | Cevaplanmayan koşul tahminle doldurulmaz. Cevap gelmesi alıcının kabulü ya da sipariş yerine geçmez. |
| Tekrar eden alımı yetkili bir kurala bağlamak | Microsoft'un Dynamics 365 Supply Chain Management belgesine göre satın alma siparişi iş akışında otomatik onay, belirli bir kişiye atama ve gecikmede yükseltme kuralları bulunabilir; şirket içi onay ile siparişin teyit kaydı ayrı tutulur. | TOPLAT kuralı: ürün, birim, ticari koşul ve en çok hangi miktar ya da harcama olduğu bir kez tanımlanır; bu sınırdaki normal alımda niyet alıcının adına iletilir. | Alıcı, kendi kuralıyla. Satışın kararı satıcıdadır. | Alıcının kuralı satış yapmaz, ödeme değildir. Fiyat ya da koşul değişirse yalnız bu fark alıcıya sorulur. |
Kaynak: DigiKey, “My Lists – Parts List Management” ve “How do I request a quote online?” sayfaları, ABD/İngilizce DigiKey liste ve teklif araçlarına özgü; Automa.Net, “T&C Appendix 1: Request Board”, “Order Process” ve “Quote Submission” maddeleri, yürürlük tarihi belirtilmemiş, yalnız bu kanalın talep ve teklif kuralı; bunlara erişim 13.10.2026. Microsoft Learn, “Approve and confirm purchase orders” (Dynamics 365 Supply Chain Management), sayfada gösterilen güncelleme 8 Eylül 2026, erişim 13.10.2026. Her kaynak yalnız kendi aracının akışına özgüdür.
Teslim etmek
| Sağlayıcının işi | Mevcut bir aracın belgesinde | GeoSKU'da düğme ya da kural | Kimin eylemi | Yapmadığı |
|---|---|---|---|---|
| Kapasitesini göstermek ve belirli bir işi kabul etmek | Maersk'in tahsis rehberine göre müşteriye ayrılan taşıma alanında tahsis edilen, rezerve edilen ve kullanılabilir miktar ayrı alanlardır. Aynı şirketin Ocean Fixed ve Seasonal ürün şartları ise müşterinin yük sunma yükümlülüğünü, Maersk'in rezervasyonları kabul edeceğini teyit etmesine bağlar. | Sağlayıcı hizmet verdiği yeri, türü ve koşulu panelinde tanımlar; somut iş ayrıca, onun kararıyla ya da kabul kuralıyla kabul edilir. | Sağlayıcı. | Panelde görünen kapasite bir işin kabulü sayılmaz; taşıma planı kaydı da kabulün yerine geçmez. |
| Kurala uyan işi her seferinde yeniden karar vermeden üstlenmek | Amazon Relay'in 2023 tarihli yazısına göre onaylı taşıyıcının kendi yük ölçütlerine tam uyan yük, taşıyıcı için otomatik rezerve edilir ve sefer ayrıntıları e-postayla gönderilir. | Kabul kuralı: tanıma uyan iş sağlayıcının adına kabul edilir ve gereken bilgiyle onun panelinde durur; işi kimse telefonla ya da e-postayla yeniden anlatmaz. | Sağlayıcı, kendi kuralıyla. Kuralın dışındaki iş kendi kararına gelir. | Satıcının satışını ya da alıcının alımını yürütmez; işin dışındaki bilgiyi açmaz. |
| Sonucu ve istisnayı bildirmek | Uber Direct'in teslimat durumu belgesinde geri dönüş, asıl işten ayrı kimlik numarası taşıyan yeni bir iştir; geri dönüş noktasında imzanın gerekip gerekmediği ile imza görüntüsü ayrı alanlardır. | Sağlayıcı sonucu dayanağıyla aynı işe bildirir. Aksayan adım aynı işte ayrılır; soru yalnız o adımın sahibine gider. | Sağlayıcı bildirir; takip GeoSKU'nundur; kararı adımın sahibi verir. | Teslim bildirimi, alıcının malı kabul ettiği anlamına gelmez; istenen bir imza alınmış gibi gösterilmez. |
Kaynak: Maersk, “How to Manage Allocations on Maersk: A Complete Guide”, sayfadaki tarih 17.01.2024, ve “Maersk Ocean Fixed and Maersk Ocean Seasonal (Dry and Reefer)” ürün şartları, sürüm tarihi gösterilmiyor; yalnız Maersk hesabındaki müşteri tahsis portalına ve bu iki ürünün şartlarına özgüdür; rehberdeki bir tahsisin bu şartlara bağlı olduğu söylenmez. Uber Developers, “Delivery Status Webhook”, tarih gösterilmiyor; yalnız Uber Direct teslimat işlerine ve belgede tanımlanan durum ve alanlara özgüdür; alan tanımları gerçekleşmiş bir teslimatı göstermez. Bunlara erişim 13.10.2026. Amazon Relay, “Relay spot work to keep fleets moving”, “Post A Truck” bölümü, yayın tarihi 31.05.2023, erişim 14.10.2026; Amazon Relay'deki onaylı taşıyıcıların yük rezervasyonu anlatımına özgü ve yazının yayımlandığı tarihteki tanımdır.
Zaman ve emek ayrı ölçülür
Yukarıdaki satırlarda GeoSKU'nun hedeflediği fark, kullanıcının aktif emeğindedir: dosyayı şablona çevirmemek, fiyatı yeniden yazmamak, işi yeniden anlatmamak. Bilginin yaşı, yani miktarın kaynakta ait olduğu an, ve bir sistemden ötekine aktarım gecikmesi bu dört ölçüden ayrı yazılır.
| Ölçü | Ne anlatır | GeoSKU'da beklenen | Bu sayfada |
|---|---|---|---|
| Aktif kullanıcı emeği | Kişinin dosya hazırlaması, veriyi yeniden yazması, satıcı araması, koşulu yeniden anlatması ve işi takip etmesi. | Tasarımın asıl hedefi bu emeği mümkün olduğunca altyapıya taşımaktır. | [Bu emekteki fark henüz ölçülmedi.] |
| Sistem süresi | Dosyanın gelmesinden doğru ve kullanılabilir sonucun hazır olmasına kadar geçen süre. | Dosyanın alındığı mesajı tek başına hedef sayılmaz; kullanılabilir sonuca kadar geçen süre önemlidir. | [Bu adımların sistem süresi henüz ölçülmedi.] |
| Karşı tarafın cevabı | Satıcının, alıcının ya da sağlayıcının kendi kararını vermesi için geçen süre. | Kararı verecek tarafa kararın dayanacağı bilgi gider; ondan yalnız kararını değiştiren eksik sorulur ve karar onun yerine verilmez. Tarafın geçerli kuralı kapsamındaki normal işte cevabı kural verir; her seferinde elle karar beklenmez. | [Bu bekleme henüz ölçülmedi.] |
| Fiziksel süre | Malın hazırlanması, depodan çıkması, taşınması ve teslimi. | Bu süre işi yapan tarafa ve yola bağlıdır; bir düğme onu kısaltmaz. | Fiziksel süre için bir iddia yoktur. |
Sık sorulanlar
GeoSKU iş modeli sayfasındaki karşılaştırmalar, adı geçen araçların bu işleri yapamadığını mı söyler?
Hayır. Karşılaştırmalar yalnız o araçların kendi belgelerinde anlatılan adımı gösterir; bir aracın neyi yapamadığını ya da bütün piyasanın nasıl çalıştığını anlatmaz. Kaynakların adı ve tarihi İş modeli sayfasındaki tabloların altında yazar; karşılaştırmaların hiçbirinde süre ölçülmedi.
Mekanizmalar bugün çalışsaydı: adım, yetki, kayıt ve zorlanma noktası
Bu tablo her mekanizmanın bugün çalıştığını varsayar ve onu aynı sorularla sınar: adımı kim atar, yetki nereden gelir, ne kaydedilir, sonuç nedir ve nerede zorlanır. Zorlanma sütunu bir arıza listesi değildir; altyapı kurulurken çözülmesi gereken noktaları gösterir.
Dokuz mekanizma, aynı beş soru
| Mekanizma | Adım ve sahibi | Yetki | Kayıt ve sonuç | Nerede zorlanır |
|---|---|---|---|---|
| Ürün kodundan stok sahiplerine | Alıcı bir kod ya da liste getirir. GeoSKU kodu kaynaktaki yazımıyla okur ve izinli stok sahipleriyle buluşturur. | Okuma ve eşleştirme kimseye yetki vermez; kod eşleşmesi satın alma ya da satış yetkisi değildir. | Her stok noktası kendi satırında: stok sahibi, yer, miktar, birim ve bilginin zamanı. Girilmemiş miktar sıfır yazılmaz. | Farklı üreticinin aynı kodlu parçası kendiliğinden aynı ürün sayılmamalı; bir parçanın ambalaja bağlı ayrı sipariş kodları varsa bunlar da birleştirilmeden ayrı tutulmalıdır. Üretici hiçbir izinli kaynakta yoksa ve eşleşmeyi değiştiriyorsa yalnız o satırın üreticisi sorulur. [Bir ürün yüzlerce stok noktasında olduğunda ilk ekranın, sayfalamanın ve sıralamanın nasıl olacağı henüz belirlenmedi.] [Okunabilecek dosyaların boyut ve biçim sınırları henüz belirlenmedi.] |
| İzin ve görünürlük | Stok sahibi her kaydı için Açık (PUBLIC), Rollere açık (ROLES) ya da Gizli (PRIVATE) tercihini ve açacağı alanları panelinde seçer. | İzin neyin görüleceğini, yetki hangi eylemin yapılacağını belirler; bir bilgiyi görmek onunla işlem yapma yetkisi vermez. | Herkes yalnız kendisine açık kayıtları ve bu kayıtlardan oluşan sayıları görür. Ekran, sistem bağlantısı ya da yapay zekâ aynı izne bağlıdır. | Satırı gizlemek yetmez: adet ve toplamlar, dışa aktarımlar, izleme listeleri ve yapay zekâ yanıtları da gizli stoku ele vermemelidir. İzin daraldığında önceden izinle alınmış bir kopya kendiliğinden silinmez; eski bilgi güncel sonuç gibi sunulmamalıdır. |
| Erken ilgi | Alıcı listesini yükler ya da bir ürünü görüntüler; ilgi, ilgili satıcının panelinde ürün kodu düzeyinde görünür. | Alıcıdan ayrı bir düğme ya da onay istemez; fiyat, pozitif stok, TEKLİF ya da TOPLAT beklemez. | Teklif talebinden ve siparişten ayrı bir ilgi kaydı. Sipariş miktarı gibi gösterilmez, alıcının bütün listesini açmaz. | Aynı listenin yeniden yüklenmesi, sayfanın yenilenmesi, düzeltilen bir eşleşme ya da kapanan bir ihtiyaç ilgiyi şişirmemeli ya da eskimiş göstermemelidir. [Erken ilgide alıcının hangi bilgilerinin görüneceği ve ilginin nasıl sayılacağı henüz belirlenmedi.] |
| TEKLİF, GÖSTER, TOPLAT, RELEASE | Alıcı TEKLİF ile teklif ister ya da TOPLAT ile satın alma niyetini iletir. Satıcı GÖSTER ile fiyatını ya da iskontolu koşulunu açar, RELEASE ile satışı yapar. | Her eylem yalnız sahibinin kararıdır ve sabit bir sırası yoktur. Satıcı koşulunu açtıysa alıcı teklif istemeden niyetini iletebilir. | Talep, açılan koşul, niyet ve satış ayrı kayıtlardır; satışın stok etkisi aynı kayda bağlı ayrı bir sonuçtur. Kabul edilen şart o işin kaydında saklanır. | Düğmeye ikinci kez basılması, kaybolan bir cevap ya da sonradan gelen eski bir stok dosyası aynı satışı yeniden açmamalı, satılmış miktarı yeniden satışa sunmamalıdır. [Niyetin hangi anda bağlayıcı satışa dönüştüğü ve her stok kaynağında satışın kesinleştiği nokta henüz belirlenmedi.] |
| Geçerli kural ve otopilot | Satıcı, alıcı ya da sağlayıcı kendi kuralını bir kez tanımlar: hangi işte, hangi koşulla, en çok ne kadarına kadar. | Kural yalnız sahibinin adımını, sahibi adına yürütür; kapsamındaki normal iş her seferinde elle yapılan yeni bir adım beklemez. Yapay zekânın önerisi kuralın yerine geçmez. | Kayıt, eylemin hangi kurala dayandığını gösterir. | Kural değiştiğinde eski iş sessizce yeni koşula geçmemelidir. Kural kapatıldığında yürüyen işin ne olacağı ayrı bir karardır; kapsam dışındaki iş yalnız sahibine gelmelidir. [Kural sürümlerinin ve kapatılan kuralın yürüyen işe etkisinin ayrıntısı henüz belirlenmedi.] |
| Sağlayıcı işi: plan kaydı, kabul, fiziksel sonuç | Hizmet gereken işte iş, gereken bilgiyle sağlayıcının akışına gelir. Sağlayıcı işi kabul eder, yapar ve sonucu bildirir. | Kabul, sağlayıcının kendi kararı ya da kabul kuralıdır. Taşıma planı kaydı, kapasite bilgisi ya da yapay zekânın işi uygun bulması kabul sayılmaz. | Plan kaydı, iş kabulü, depodan çıkış ve bildirilen teslim ayrı kayıtlardır. Teslim bildirimi alıcının malı kabulü değildir. | Hizmetlerin başlangıcı farklıdır. Kontrol, malın fiziksel olarak yüklenmesi ya da serbest bırakılmasından önce gerekebilir; bu, satışın her durumda beklemesi gereken bir adım değildir. Kabulden sonra eksik kalan bir başlama koşulu yalnız ilgili tarafa sorulmalıdır. [Hizmet türlerine göre başlama koşulları ve sağlayıcının kabulden önce görmesi gereken bilgi henüz belirlenmedi.] |
| Ortak koşullu lot | Üretici ya da ürün kodunun sahibi lot koşulunu koyar; her alıcı lota kendi miktarıyla katılır. | Koşul koyma yetkisi ürün kodunu sisteme ilk yazan kişiye geçmez. Bir alıcının kararı başka bir alıcı adına geçerli olmaz. | Hazır stok, planlı üretim, ilgi, koşula bağlı pay ve sipariş ayrı miktarlardır ve birbirine eklenmez. Her alıcı kendi payını görür. | Toplam tamamlanmazsa, bir alıcı çıkarsa ya da üretim veya fiyat koşulu değişirse payların ne olacağı önceden belli olmalıdır. [Ortak lotun tamamlanma koşulu, katılımın bağlayıcılığı, katılma ve çıkış kuralları, ödeme ve iptal henüz belirlenmedi.] [Üreticinin ya da ürün kodu sahibinin nasıl teyit edileceği henüz belirlenmedi.] |
| Yapay zekâ gözlemi, insan kararı | Yapay zekâ malzemeyi okur ve işi hazırlar. GeoSKU yapay zekâ ve insan katılımıyla sonuçları izler, aksayan adımı aynı işte ayırır. | Okumak, yorumlamak ya da uygun bulmak kimsenin adına karar değildir; yetki tarafın kendisinden ya da kuralından gelir. | Kayıtta kaynakta yazan ile yapay zekânın yorumladığı ayrı durur. | Yanlış okunan bir miktar ya da birim sessizce satışa taşınmamalı; okunamayan alan bilinmiyor olarak kalmalıdır. [Hangi olayın hangi yetkiyle izleneceği ve uyuşmazlıkta sorumlu ekip burada kesinleştirilecek.] |
| Paket ve kullanım bütçesi | Paket tasarımı bir örnektir; satışa açılmış bir tarife değildir. Hesabın yetkili kişisi paketini, uyarı noktasını, ek bütçe tercihini ve bütçe sınırını seçer. | Paket ticari yetki vermez; gizli stoku ya da daha çok stok sahibini açmaz. | Kullanım kaydı ticari kayıtlardan ayrıdır. Bütçe sınırında dosya okuma ve aktarım gibi yeni sistem işi sırada bekler. | Bütçe sınırında yapılmış satış, kabul edilmiş iş, depodan çıkış ve teslim değişmemeli; kullanım ekranı başka stok sahiplerinin kayıtlarını saymamalıdır. [Yeniden deneme, hata ve düzeltmenin kullanımda nasıl sayılacağı ve paket kotaları henüz belirlenmedi.] |
Etki alanı ve sınır
Her mekanizma belirli bir işe dokunur ve orada durur. İlk tablo bir işte ayrı kalan sonuçları ve sahiplerini, ikincisi GeoSKU'nun neye dokunduğunu ve neye hiç dokunmadığını gösterir.
Bir işte ayrı kalan yedi sonuç
| Sonuç | Kimin kararı ya da bildirimi | Karıştırılmaması gereken |
|---|---|---|
| Satış (RELEASE) | Satıcının; kendisi ya da ayrıca verdiği satış yetkisi. | Ödeme, depodan çıkış ya da teslim. |
| Stok etkisi | Satıcının stok kaynağının kabul ettiği satılabilir miktar değişikliği. | Satışın kendisi; aynı kayda bağlı ayrı bir sonuçtur. |
| Taşıma planı kaydı | İşin planlandığı sistemdeki kayıt; kimsenin kabulü değildir. | Sağlayıcının iş kabulü ya da tamamlanmış iş. |
| Sağlayıcının iş kabulü | Sağlayıcının; kendi kararı ya da kabul kuralı. | Kapasite bilgisi, malın alınması ya da teslim. |
| Depodan çıkış | İşi yapan tarafın bildirimi. | Satış ya da teslim. |
| Bildirilen teslim | İşi yapan tarafın bildirimi, dayanağıyla. | Alıcının malı kabulü. |
| Alıcının kabulü | Alıcının. [Alıcının malı kabulünün hangi adımla kaydedileceği burada kesinleştirilecek.] | Teslim bildirimi ya da sağlayıcının teslim kanıtı. |
GeoSKU'nun dokunduğu ve hiç dokunmadığı
| Konu | GeoSKU'nun dokunduğu | Hiç dokunmadığı | Kimin elinde |
|---|---|---|---|
| Ödeme | Satışın kabul edilen fiyatını ve şartını işin kaydında tutar. | Ödemede finansal karşı taraf olmaz; hiçbir düğme ya da kural ödeme yerine geçmez. | Ticaretin taraflarının. [Ödemenin taraflar arasında hangi yoldan yapılacağı burada kesinleştirilecek.] |
| Taşıma ve kontrol | İşi gereken bilgiyle sağlayıcıya iletir; kabulü ve bildirilen sonucu aynı işe bağlar, aksayanı izler. | Malı taşımaz, kontrol etmez; hizmetin sorumluluğunu üstlenmez. | İşi kabul eden sağlayıcının. |
| Güvence | Her kararı kimin, kimin adına ve hangi yetkiyle verdiğini kaydeder. | Satış, teslim ya da hizmet sonucu için güvence veren taraf olmaz; bir kayıt güvence yerine geçmez. | Tarafların. [Taraflar arasındaki güvence düzenlemesi ve sağlayıcıların sözleşmesel rolleri burada kesinleştirilecek.] |
| Alıcının malı kabulü | Teslim bildirimini dayanağıyla aynı işe bağlar. | Bildirimi alıcının malı kabul ettiği şeklinde kaydetmez; kabul kararını alıcının yerine vermez. | Alıcının. |
| Başka stok sahiplerinin gizli stoku | Her kişiye yalnız ona açık kayıtları ve bu kayıtlardan oluşan sayıları gösterir. | Gizli (PRIVATE) stoku yetkisi olmayan kişiye arama sonuçlarında, adet ve toplamlarda, dışa aktarımlarda, izleme listelerinde ya da yapay zekâ yanıtlarında göstermez; varlığı başka hiçbir yan izden çıkarılamaz. | Stok sahibinin. |
| Ticari karar | Kararın dayanacağı bilgiyi hazırlar ve kararı verecek tarafın paneline getirir. | Alım, satış ya da hizmet kabulü kararını tarafların yerine vermez. | Adımın sahibinin: alıcı, satıcı ya da sağlayıcı. |
| Hizmetin ülkesi ve rotası | Sağlayıcının tanımladığı ülke, rota ve hizmet türünü işle buluşturur. | Stokun bir ülkede görünmesini, oradan taşımanın hazır olduğu şeklinde göstermez. | Sağlayıcının. |
Her iş aynı yoldan geçmez
Sağlayıcı yalnız taşıma, kontrol ya da dış ticaret gibi bir hizmet gereken işte yer alır; her alım satım bir sağlayıcı beklemez. Olağan bir alım satım, ürün kodunun üreticiye ya da başka bir yere ayrıca teyit ettirilmesini de beklemez. ONAY yalnız satıcının okunan kaydını değerlendirmesidir; alıcıdan ONAY istenmez ve alıcı, satıcının kendisine açtığı koşulla ilerlerken ayrı bir onay adımından geçmez.
Sık sorulanlar
GeoSKU iş modelinde her alım satım için bir sağlayıcı ya da ek bir teyit adımı gerekir mi?
Hayır. Sağlayıcı yalnız taşıma, kontrol ya da dış ticaret gibi bir hizmet gereken işte yer alır. Olağan bir alım satım, ürün kodunun ayrıca teyit ettirilmesini beklemez; alıcıdan da ayrı bir onay adımı istenmez. Satışı satıcı kendi kararıyla ya da kendi kuralıyla yapar.
GeoSKU ticaretin tarafı olmaz: stoku, ihtiyacı ve hizmet kapsamını görünür kılar, işi gereken bilgiyle karar sahibine getirir ve sonuçları ayrı ayrı kaydeder. Her adımın kararı sahibinde kalır; gizli tutulan stok gizli kalır.